24 maart 2005 

Vlaams volksvertegenwoordiger Ludo Sannen (sp.a-spirit) maakt zich zorgen over de wildgroei aan afstudeerrichtingen in het hoger onderwijs, net op het moment dat hogescholen en universiteiten informatievergaderingen voor de toekomstige studenten (SID-in's) organiseren. Vóór het nieuwe decreet hoger onderwijs van 2003 boden de verschillende hogescholen van Vlaanderen samen 150 verschillende afstudeerrichtingen aan, nu zijn er dat 500, meer dan een verdrievoudiging. Dat maakt een goede studiekeuze voor de student onmogelijk.

Het nieuwe decreet op de herstructurering van het hoger onderwijs regelt de omvorming van de opleidingen naar de nieuwe bachelor-master-structuur. Het was uitdrukkelijk niet de bedoeling om het aantal afstudeerrichtingen in het hoger onderwijs te doen toenemen. De omvorming hoefde niet 1 op 1 te geschieden, maar mocht geen aanleiding zijn om zomaar nieuwe opleidingen of nieuwe afstudeerrichtingen in het leven te roepen. Om de student te helpen een goede keuze te maken, maakte het Departement Onderwijs een register, te raadplegen op www.hogeronderwijsregister.be. Het bevat alle nodige en nuttige inlichtingen over de verschillende opleidingen die geaccrediteerd zijn, tijdelijk erkend of erkend als nieuwe opleiding. Ook kan je er via het aanklikken van de verschillende hogescholen hun verscheidenheid van afstudeerrichtingen terugvinden.

Belangrijk is dat dit register adequaat en volledig is. Daarom worden de gegevens jaarlijks bijgewerkt. In de huidige versie van het hoger onderwijsregister zijn al deze 500 afstudeerrichtingen nog niet terug te vinden. De instellingen moeten slechts vóór 1 mei meedelen welke geaccrediteerde, tijdelijk erkende of nieuwe opleidingen zij in het volgend academiejaar zullen organiseren. Vandaar dat het Vlaamse Departement Onderwijs slechts jaarlijks vóór 1 juni de echtheid van het hogeronderwijsregister kan bevestigen.

Vandaag kan je in het hogeronderwijsregister nog niet zien welke nieuwe opleidingen en nieuwe afstudeerrichtingen volgend academiejaar in het aanbod zitten. Maar de instellingen maken daar wel al volop reclame voor. De concurrentie tussen de hogescholen om zoveel mogelijk nieuwe studenten aan te trekken, is immers erg groot. In het licht van de meer studentafhankelijke financiering die voorzien is tegen 2007, proberen alle instellingen nu al zoveel mogelijk studenten te verleiden. Een aantrekkelijk studieaanbod speelt daarin uiteraard een grote rol. Vandaar wellicht dat de voorstellen tot omvorming veel nieuwe afstudeerrichtingen bevatten.

Volgens Ludo Sannen is deze escalatie onrustwekkend, omdat dit de studiekeuze voor de studenten een pak moeilijker maakt. Sannen: "Het probleem van de transparantie en coherentie stelt zich nog scherper bij nieuwe afstudeerrichtingen die de indruk wekken bij een andere opleiding te horen. Zo maakt men reclame voor een nieuwe afstudeerrichting bouw binnen de opleiding elektromechanica. Aangezien er ook een bachelorsopleiding bouw bestaat, is dit misleidend. Of welke meerwaarde heeft het om naast de afstudeerrichting ‘sociaal cultureel werk' een nieuwe afstudeerrichting ‘kunst-en cultuurbemiddelaar te plaatsen'? Dergelijke misleidende reclame leidt niet alleen tot een opbod tussen de verschillende hogescholen maar maakt het voor de toekomstige studenten onmogelijk om zich nog te kunnen oriënteren in dit hoger onderwijsaanbod."

Daarom heeft Ludo Sannen op donderdag 24 maart onderwijsminister Frank Vandenbroucke hierover om uitleg gevraagd in de commissie onderwijs van het Vlaams Parlement en aangedrongen op oplossingen die deze wildgroei kunnen tegengaan. Minister Vandenbroucke antwoordde dat de hogescholen zelf hun verantwoordelijkheid moeten nemen. Integrale vraag en antwoord vind je in bijgevoegde pdf-documenten.