Ik pleit voor een beleid ter ondersteuning van vrije en open bron software en het verdere promoten van open standaarden. Vlaanderen kan zo geld besparen, vlotter communiceren én de dominantie van één bedrijf in vraag stellen. VDAB, OVAM en gemeenten zoals Schoten tonen hoe het moet. Ik ondervroeg Minister Bourgeois hierover in het Vlaams parlement.

We moeten intensiever gebruik maken van vrije software zoals Linux en OpenOffice bij de Vlaamse overheid, en de lokale overheden. De meeste taken van het merendeel van de werknemers bij de Vlaamse overheid en de lokale overheden kunnen perfect uitgevoerd worden met een gratis programma als OpenOffice, zoals een gemeente als Schoten aantoont. Andere gemeenten zoals Anderlecht, Charleroi en Vorst schakelden bijvoorbeeld ook al om. In Anderlecht zorgde dat in 2009 voor een rechtstreekse besparing van 250.000 euro. In deze kan de Vlaamse overheid een stimulerende rol op zich nemen, zeker ten aanzien van kleinere gemeenten.

Er zijn gratis alternatieven voor vele vanzelfsprekende, dure softwarepakketten. Programma's zoals Microsoft Windows en Office zijn zo vanzelfsprekend geworden, dat velen van ons geen enkel alternatief kennen, laat staan een gratis, evenwaardig alternatief in overweging nemen. OpenOffice en Linux zijn zulke alternatieven. Microsoft Office is synoniem geworden met alles wat met tekstverwerking en andere bureautoepassingen te maken heeft. Iedereen en elke dienst moét het als standaardprogramma installeren, net omdat het zo alomtegenwoordig is. Business Week schat dat Office dan ook zo'n 95% van de markt in handen heeft. Microsoft Windows is het meest gebruikte besturingssysteem ter wereld, en heeft 91% van de globale markt in handen.

Toch zijn er instellingen, zowel in Vlaanderen als daarbuiten, die durven tornen aan de dominantie van deze programma's, en bijgevolg van Microsoft. De Vlaamse afvalmaatschappij, OVAM, schakelde in 2009 al op haar eentje over naar OpenOffice. Dit leverde haar een directe besparing van 272.000 euro aan licentiekosten op. VDAB startte enkele weken geleden met een proefproject om Gmail te gaan gebruiken in plaats van haar oude, gelicentieerde mailprogramma. De Amerikaanse defensie, het Franse parlement en de Franse politie schakelden om van Windows naar Linux. De Franse politie bespaarde zo al 50 miljoen euro aan licenties tussen 2003 en 2008.

De Vlaamse overheid lijkt het wel goed te doen ten aanzien van het gebruik van open standaarden, zoals bleek uit het antwoord van Minister Bourgeois.  Zo is er de oprichting van het MAGDA-platform, waarop gegevens worden uitgewisseld tussen de Vlaamse overheden. Dit lijkt een performant systeem te zijn, dat gebruik maakt van open standaarden, wat enkel toe te juichen valt. Vlaanderen dient echter een tandje bij te steken als het op de inschakeling van vrije en open bron software aankomt.

We moeten de dominantie van één ontwikkelaar in vraag durven stellen, en dat kan je het best door als overheid het goede voorbeeld te geven. Goedkope maar evenwaardige alternatieven zoeken getuigt in moeilijke tijden enkel van verantwoordelijkheidszin.