De recente verhoging van de studiegelden in Engeland draagt bij tot het onevenwicht in de toegankelijkheid van het hoger onderwijs in Europa. Het is onaanvaardbaar dat sociale afbraak in één land leidt tot financiële druk op landen met een democratisch onderwijssysteem. Ik uitte mijn bezorgdheid over de explosieve stijging van de Engelse studiegelden in de Commissie Onderwijs tegenover Minister van Onderwijs Pascal Smet, die het onevenwicht zal aankaarten op Europees niveau. 

Vanaf volgend academiejaar kunnen de door Britse universiteiten gevraagde tuition fees stijgen tot £9.000, of zo'n 10.250 €. Dit is meer dan een verdrievoudiging. Om Alex Usher van de Canadese denktank Higher Education Strategy Associates te citeren: het is de hoogste stijging van studiegelden in eender welk land sinds daar cijfers over bestaan.

Als onmiddellijke reactie op die verhoging was er massaal studentenprotest. Vanaf volgend academiejaar wordt er, onder meer om die verhoging te ontwijken, ook een exodus van (toekomstige) Britse studenten verwacht. Dit niet enkel als anticipatie op de verhoging van de studiegelden, maar ook door het tekort aan studieplaatsen. 200.000 jongeren konden het academiejaar 2010-2011 door plaatstekort niet aanvatten. Dit tekort zorgde dit academiejaar al voor een recordaantal Britse studenten, 22.000, dat andere oorden opzocht . Een deel van deze studenten zal wellicht een Vlaamse universiteit kiezen, door hun goede internationale reputatie en relatief lage studiegelden. Net als de Nederlandse studentenpopulatie, die tussen 2005 en 2009 met meer dan 50% steeg , tot 2,25 %. Daarenboven wordt vanuit Nederland ook een hogere toevloed verwacht de volgende jaren. De regering  wil immers langstudeerders hoger studiegeld laten betalen, en studenten niet langer financieel ondersteunen bij het behalen van een Master.  

De huidige Britse studentenpopulatie blijft relatief klein. Smet bevestigt echter dat er door de proliferatie van Engelstalige opleidingen waarschijnlijk een verschuiving zal plaatsvinden: "Er zal een verschuiving plaatsvinden van de landen die traditioneel veel buitenlandse studenten aantrekken zoals het UK en de USA naar de continentale Europese landen met een sociale traditie en die op het vlak van de kwaliteit hoog scoren, waaronder België."  

Smet erkent dat deze verschuivingen een effect kunnen hebben op de financiën van de lidstaten met een socialer toegangsbeleid. Hij pleit dan ook voor een analyse op Europees niveau van de impact van nationale maatregelen op de mobiliteitsstromen van studenten. Hij is dan ook van plan om het probleem aan te kaarten op de volgende vergadering van de Europese Raad van onderwijsministers.  

Internationale studentenmobiliteit is een verrijking. Maar staten die weigeren hun jongeren hun toekomst te geven, mogen de rekening niet doorschuiven naar staten met een socialer onderwijssysteem.  

Lees hier het artikel dat verscheen in De Morgen op vrijdag 6 april: "Meer Britse studenten verwacht aan Vlaamse universiteiten"