Maandag 20 december verscheen een interview in het Belang van Limburg waarin ik mijn voorstel omtrent de financiering van religies in België verder verduidelijk. Je kan het hieronder vinden.

Ludo Sannen is terug van weggeweest. De politicus uit Ham verdween in 2009 uit het Vlaams parlement, en werd kabinetschef van Vlaams minister van Wonen Freya Van den Bossche (sp.a). Na de federale verkiezingen van juni keerde hij terug, als opvolger van Peter Vanvelthoven die terugging naar het federaal parlement. Sindsdien is Sannen niet alleen Vlaams volksvertegenwoordiger, maar ook gemeenschapssenator. Vanuit die functie heeft hij nu een wetsvoorstel klaar over de vergoeding van de bedienaren van de erediensten.

U wilt een soort Kirchensteuer naar Duits voorbeeld?

Ludo Sannen: "Neen, mijn wetsvoorstel gaat alleen over de financiering van de bedienaars van de eredienst. Dat is iets anders dan een kerkbelasting. Ik raak bijvoorbeeld niet aan de kerkfabrieken. Dat is een andere discussie. Daar mag ook eens over nagedacht worden, maar het is een Vlaamse bevoegdheid."

Maar u wilt wel dat de belastingbetaler op zijn belastingbrief aanduidt naar welke religie zijn geld mag gaan?

"Neen. Het is niet de bedoeling om de religies rechtstreeks te laten financieren door hun gelovigen. Ik zoek alleen naar een objectieve verdeelsleutel voor het bestaande budget. Op dit ogenblik is de enveloppe voor de verschillende erediensten en de vrijzinnigheid zo'n 100 miljoen euro. In mijn voorstel blijf ik uitgaan van dat bedrag. De keuze van de belastingbetaler dient alleen om de verdeelsleutel vast te leggen. Dat zou trouwens niet gebeuren op de belastingbrief zelf, maar via een bijgevoegd briefje dat anoniem kan worden teruggestuurd, om niet te botsen met de privacyregels."

Dan zou die verdeling ineens flink kunnen veranderen?

"Nee, het hele voorstel gaat uit van geleidelijkheid. Om te beginnen zal geen enkele huidige bedienaar van een eredienst zijn loon of pensioen verliezen. We voeren het systeem alleen in voor de nieuwe bedienaren. Het is de bedoeling om naar een jaarlijkse meting te gaan, maar slechts om de vijf jaar een aanpassing te doen op basis van het gemiddelde van de voorbije vijf jaar, precies om schokken te vermijden."

Maar het totale bedrag blijft vast?

"In principe wel, al kan ik me voorstellen dat het op lange termijn zou kunnen dalen, als bijvoorbeeld zou blijken dat volgend jaar 50 procent van de mensen een religie aanduidt, en over twintig jaar maar 10 procent meer. Maar in ieder geval krijg je een meer objectieve verdeelsleutel."

Aan het principe zelf dat de bedienaren van de erediensten door de overheid worden betaald raakt u niet?

"Inderdaad, België kent immers geen totale scheiding van kerk en staat. De overheid gaat er - volgens mij terecht - van uit dat de bedienaren van de erediensten ook een maatschappelijke taak vervullen, en het is daarvoor dat ze betaald worden. Bovendien geeft die financiering de overheid ook het recht voorwaarden te stellen waaraan die bedienaars moeten voldoen om hun maatschappelijke rol te kunnen vervullen."

In zo'n systeem zal wellicht de financiering van de imams vooruitgaan ten nadele van de priesters?

"Niet noodzakelijk. In Duitsland is er ook niet zo'n grote verschuiving. Maar het klopt dat de katholieke eredienst goed is voor bijna 78 procent van de enveloppe. Al worden niet alle middelen opgebruikt."

Komt er geen probleem met het aanwijzen van imams?

"Dat gebeurt nu toch ook al? Er is bij alle erediensten een orgaan dat met de overheid overlegt over welke bedienaren gefinancierd kunnen worden. Voor de islam is dat de moslimexecutieve. En het is precies omdat de overheid financiert dat ze voorwaarden kan stellen, in verband met bijvoorbeeld de opleiding van imams."

"Als je ervan uitgaat dat godsdienstvrijheid een fundamentele verworvenheid is, dan moet je als overheid ook de middelen voorzien om die godsdiensten te laten functioneren, maar heb je ook het recht om te eisen dat die godsdiensten zich inpassen in onze samenleving. Zo vind ik het bijvoorbeeld essentieel dat een imam in Vlaanderen Nederlands kent."

Komt dit wetsvoorstel snel ter stemming?

"Mijn wetsvoorstel ligt klaar, maar we hebben een werkgroep gevormd van kamerleden en senatoren uit bijna alle partijen om een regeling uit te werken waar iedereen zich in kan vinden. Dit is immers geen thema om aan partijpolitiek te doen. Ofwel zoeken we samen een regeling, ofwel laten we het zo. Maar als het lukt denk ik dat we de lijnen kunnen uitzetten voor een lange periode."

Luc STANDAERT

© 2010 Concentra